AYDINLATMA TERİMLERİ

Yansıma (Yayılma) Açısı ; Yansıma açısı, ışık kaynağından gelen ışınların ortama dağılma sağladığı açıdır. Bu açı yansıtıcının tipi ile değişir. Düşük açılı yansıtıcı kullanılan armatürün yayılma açısı, aydınlatmanın sağlanacağı alan üzerine düşük açı ile gidecektir. Eğer ışık kaynağı geniş açılı bir yansıtıcıya sahip ise, ışınlar geniş açı ile dağılacak fakat az parlak bir ışıma sağlanmış olacaktır. Aydınlatmanın yoğunluğu, açının ilk başlangıç noktasında, toplam değerin yarısı kadardır. Homojen bir aydınlatma için, geniş açılı yansıtıcılar ile tamamlanmış geniş açılı aydınlatma armatürleri kullanılmalıdır. Vurgulamanın ön plana çıkartılması istenen aydınlatma modellemelerinde ise daha düşük açılı yansıtıcıya sahip aydınlatma armatürleri kullanılması gereklidir. Geniş açılı yansıtıcılar ile sağlanan geniş yayılmaya ‘’FLOOD’’ , dar açılı olanlar ‘’SPOT’’ olarak tanımlanmaktadır.

Aydınlatma Seviyesi (lux) ; Aydınlık (Sembol olarak :E, ölçüm birimi: lux) seviyesi, belirli bir alana, bir ışık kaynağından gelen ışın yoğunluğunun (lümen), o belirli alan süzerine düşen seviyenin oranıdır. Aydınlığın geldiği yüzeyin bir metrekaresine düşen bir lümenlik birime, bir lux denir.(1 lux= 1 lm/m²)

Renk Sıcaklığı (Kelvin) ; Standart olarak ışık kaynağının renk sıcaklığı, renk sıcaklık birimi olan Kelvin (K) ile tanımlanmaktadır. Genelde birim büyüklüğü olarak sıklıkla 3300 Kelvin altında yer alan ışık kaynakları gündelik hayatta kullanılmaktadır. Bunlar ‘’sıcak beyaz (warm white)’’ tanımına girer. 3300 -5300 Kelvin aralığı ‘’doğal beyaz (neutral white)’’, 5300 Kelvin’ e kadar olan aralık gün ışığı ‘’gün ışığı (day light), 5300-8000 Kelvin arası ise ‘’soğuk beyaz (cool White)’’ şeklinde tanımlanmıştır.

Güç (Watt); Aydınlatma armatürünün, tasarımlandığı güce anma gücü denir. Bu güç, armatürün kendi devresinde oluşan toplam güce eşittir. Birimi Watt’tır. (W) Aynı aydınlatma armatürünün, şebekeden çekmekte olduğu güç biriminin, anma gücüne eklenmesi ile ortaya çıkan değere toplam güç denir. Burada aydınlatma armatürünün sürücü yada kontrol edici ünitesinin ilave kayıpları da toplam güce dahildir. Birimi Watt’tır. (W) Ayrıca, ışık kaynağının tasarımlandığı gücün, armatür sürücüsü ya da kontrol ünitesi devrede iken şebekeden çektiği toplam güce oranına da Elektriksel Verim denir.

Işık Yoğunluğu/Işık Dağılımı ; Işık yoğunluğu (I), ışık seviyesinin bir bölümünün, noktasal bir düzlemdeki dağılmasıdır. Birimi ise Candela’dır.(cd) Işık yoğunluğunun (ışık dağılımı) uzaysal düzlem üzerinde yayılması, aydınlatma armatürün ya da yansıtılmış ışık kaynağının aydınlık seviyesini karakterize eder. Işık yoğunluğunun bu uzaysal düzlem içerisindeki grafiksel formlarına, ışık dağılım eğrileri denir.

Fotometrik Veriler ; Eğer bir alan içerisinde (ya da yüzeyler boyunca) ışık yoğunluğu (candela, cd) ölçülebilmiş ve kayıt altına alınabilmiş ise, aydınlatma dağılımı sağlanabilmiş ve ışık dağılım eğrisi alınabilmiş demektedir. Fotometrik eğri, polar diyagramdaki şeklindedir.

Aydınlık Seviyesi Konisi ; Aydınlık seviyesi konisi, simetrik-rotasyonel tüm aydınlatma armatürlerinden yarı değerbir açıyla (yarım tepe sapma) yayılan ışın demetlerinin değişimlerini belirtebilmek için kullanılır. Bu maksimum ışık şiddetinin yarısına ulaşabilen açıklık açısı için kullanılan bir terimdir. Genelde, yansıma açısı 0 derece olduğunda maksimum değere ulaşılır. Aydınlık konisi diyagramı, çeşitli montaj yükseklikleri için ışık konisi çapı yarı değerde olarak sınırlanan bir alanda aydınlık seviyesinin ne şikilde kullanılır olduğunu gösterir. Aydınlık seviyesi değerleri (E-lx) aydınlık seviyesi konisinin merkezi referans alınarak ortaya çıkar.

Işık Kaynağı Verimliliği (lm/W); Işık kaynağının etkinliği, ışığın yayıldığı bileşenin (lamba,led…) ekonomik verimliliği ile ölçülebilir. Işık kaynağının üretmekte olduğu aydınlık sağlanırken ortama yayılan aydınlık seviyesinin (lümen-lm) bu esnada tüketilen toplam güce bölünmesi (Watt-W), verimlilik oranını ortaya çıkarmaktadır. En yüksek lümen/watt oranları, en doğru şekilde enerji uygulanmış, yüksek verimlilikte ışık kaynakları aracılığıyla sağlanabilir.

Işık Akısı (lümen-lm); Işık akısı ya da aydınlığı akısı, lümen birimi ile gösterilir ve ışık kaynağının etkinliğini tanımlamak için kullanılır. Işık kaynağının görünebilen tüm yüzeyleri kapsayan alan içerisindeki yayılma seviyesidir.

Işık / Parlaklık (I); Parlaklık, gözün görebileceği kapsam içerisinde, aydınlatılan alanın, aydınlık seviyesi etkisinin ölçülmesidir. Parlaklık birimi, bir metrekare başına düşen candela şeklinde tanımlanabilir. (cd/ m²)

Çalışma Verimliliği (LOR); Çalışma Verimliliği, ışık kaynağı tarafından üretilen ışık seviyesinin gerçekte ne kadarının armatür dışarısına çıktığını gösterir. Işık kaynağının yönü ve bu ışık kaynağından çıkan ışın demetlerinin çıkış yönleri ile armatürün içerisinde bulunduğu termal durum çalışma verimliliğini belirleyici en önemli özelliklerindendir.

Yansıtma Katsayıları; Yansıtma katsayısı ya da çarpanı, yayılan ışığın yüzde kaçının yansıma yüzeyinden yansıyacağını gösterir. Açık renkli yüzeyler daha yüksek yansıtma katsayılarına sahipken, koyu yüzeyler daha düşük değerdedirler. Örneğin, beyaz boyalı duvarlar %85, açık renkli ahşap duvarlar %35, tuğla %15 gibi …

IP Koruma Derecesi ; (Ingress Proctection Rating) IP Koruma Derecesi, Mekanik veya elektrikli cihazların suya, toza veya dış darbelere karşı dayanıklılığını ölçmek için kullanılan derecelerdir. Bu dereceler Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanmıştır. IP ‘den sonra gelen ilk basamak, katı cisim temas ve girişine karşı dayanaklılığı simgeler, IP’den sonra gelen ikinci basamak, sıvı temasına karşı dayanıklılığı simgeler.